Publikacja: · Ostatnia zmiana treści:
Po potrąceniu psa można dochodzić naprawienia szkody, jeżeli istnieje podstawa odpowiedzialności za zdarzenie. Znaczenie mają m.in. koszty leczenia weterynaryjnego, przebieg wypadku i zachowanie osób opiekujących się zwierzęciem. Nie ma natomiast podstaw, aby obiecywać każdemu właścicielowi zadośćuczynienie za sam smutek po utracie psa.
Stan prawny i treść sprawdzono 15 września 2026 r.
Co zrobić bezpośrednio po potrąceniu?
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo ludzi i zapewnienie zwierzęciu pomocy weterynaryjnej. Nie wchodź na jezdnię w sposób powodujący kolejne zagrożenie. Jeśli sytuacja na to pozwala, zabezpiecz dane pojazdu i kierowcy, zdjęcia miejsca oraz kontakt do świadków.
Art. 25 ustawy o ochronie zwierząt nakłada na prowadzącego pojazd, który potrącił zwierzę, obowiązek, w miarę możliwości, zapewnienia mu stosownej pomocy lub zawiadomienia jednej ze służb wskazanych w ustawie. Obowiązek ten należy odróżnić od późniejszego rozstrzygnięcia, kto ponosi cywilną odpowiedzialność za szkodę. Źródło: ustawa o ochronie zwierząt, art. 25.
Czy pies jest w świetle prawa rzeczą?
Nie. Art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt stanowi, że zwierzę jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie przepisy dotyczące rzeczy stosuje się odpowiednio. To istotna różnica: odpowiednie stosowanie przepisów nie oznacza ustawowego uznania psa za zwykły przedmiot. Źródło: art. 1 ustawy.
Kto odpowiada: kierowca, posiadacz pojazdu czy opiekun psa?
Nie można odpowiedzieć wyłącznie na podstawie informacji, że pies został potrącony. Trzeba ustalić przebieg zdarzenia, związek szkody z ruchem pojazdu i właściwą zasadę odpowiedzialności. Art. 436 § 1 w związku z art. 435 k.c. przewiduje co do zasady odpowiedzialność posiadacza mechanicznego środka komunikacji na zasadzie ryzyka. Nie należy więc sprowadzać wszystkich takich spraw do obowiązku udowodnienia winy kierowcy z art. 415 k.c.
Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka również ma granice. Znaczenie mogą mieć siła wyższa lub wyłączna wina poszkodowanego bądź osoby trzeciej, za którą odpowiedzialny podmiot nie odpowiada. Jeśli opiekun przyczynił się do powstania albo zwiększenia szkody, zastosowanie może znaleźć art. 362 k.c. W każdym przypadku potrzebne są ustalenia, nie automatyczny podział odpowiedzialności.
Samo stwierdzenie „pies nie miał smyczy” nie wylicza procentu przyczynienia i nie rozstrzyga całej sprawy. Podobnie obecność smyczy nie przesądza, że kierowca ponosi odpowiedzialność w każdych okolicznościach. Liczą się m.in. miejsce zdarzenia, sposób nadzoru, widoczność, prędkość i możliwość uniknięcia potrącenia. Źródło: art. 362, 415, 435–436 k.c.
Jakie wydatki i straty można zgłosić?
W zależności od okoliczności roszczenie może obejmować uzasadnione koszty diagnostyki, leczenia, leków, zabiegów lub transportu do lecznicy. Zachowaj dokumentację weterynaryjną, rachunki i informacje o zaleceniach. Pomagają one wykazać związek wydatku z potrąceniem oraz jego celowość.
Jeżeli zwierzę zmarło, trzeba osobno udokumentować szkodę majątkową i ewentualne koszty związane z postępowaniem ze zwłokami. Nie każdy wydatek zostanie zwrócony w dowolnej wysokości. Jednocześnie nie należy automatycznie przyjmować, że uzasadnione koszty ratowania zwierzęcia mogą wynosić najwyżej tyle, ile kiedyś zapłacono za jego zakup. Ocena musi uwzględniać konkretny stan faktyczny i zasadę naprawienia szkody.
Nie utożsamiaj wartości majątkowej zwierzęcia z siłą więzi emocjonalnej. To różne zagadnienia. Podstawą rozliczenia szkody majątkowej są w szczególności art. 361 i 363 k.c. Źródło: Kodeks cywilny.
Czy należy się zadośćuczynienie za śmierć psa?
Silna więź ze zwierzęciem i cierpienie po jego utracie są zrozumiałe, ale nie tworzą automatycznie roszczenia pieniężnego. Art. 446 § 4 k.c., dotyczący śmierci najbliższego członka rodziny, nie jest przepisem o śmierci zwierzęcia.
Ewentualne roszczenie związane z naruszeniem konkretnego dobra osobistego człowieka lub wywołaniem u niego rozstroju zdrowia wymaga odrębnej podstawy prawnej, wykazania jej przesłanek i związku ze zdarzeniem. Nie należy przedstawiać go jako typowego, gwarantowanego dodatku do rachunków weterynaryjnych. Źródło: art. 23–24, 444–446 i 448 k.c.
Gdzie zgłosić szkodę związaną z ruchem pojazdu?
Jeżeli szkoda jest objęta odpowiedzialnością z obowiązkowego OC posiadaczy pojazdów, zgłoś ją do właściwego ubezpieczyciela. Podaj dane pojazdu, datę, przebieg zdarzenia, żądane kwoty i dowody. Nie ograniczaj pisma do ogólnego stwierdzenia, że pies został potrącony.
Brak OC zidentyfikowanego pojazdu i nieustalony sprawca to dwie różne sytuacje. W pierwszej może wchodzić w grę odpowiedzialność UFG za szkodę w mieniu, przy spełnieniu ustawowych przesłanek. W drugiej ustawowa ochrona szkód w mieniu jest ograniczona: art. 98 ust. 1 pkt 2 wiąże ją z równoczesną śmiercią uczestnika zdarzenia albo odpowiednio stwierdzonym naruszeniem czynności narządu ciała lub rozstrojem zdrowia człowieka trwającym dłużej niż 14 dni. Sama śmierć lub obrażenia psa nie spełniają tej przesłanki szkody na osobie.
Zgłoszenie do UFG składa się za pośrednictwem zakładu ubezpieczeń prowadzącego właściwy rodzaj obowiązkowego OC. Nie jest prawidłowa ogólna porada, że przy braku OC zawsze pozostaje wyłącznie żądanie zapłaty bezpośrednio od sprawcy. Źródło: art. 34–35, 98 i 108 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Czy właściciel psa może odpowiadać za uszkodzenie samochodu?
Takie roszczenie również może powstać. Art. 431 k.c. reguluje odpowiedzialność osoby chowającej zwierzę lub posługującej się nim, także gdy zwierzę uciekło albo zabłąkało się. Przepis przewiduje możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności w określonych okolicznościach, a także odrębną podstawę opartą na zasadach współżycia społecznego. Nie oznacza więc bezwarunkowej odpowiedzialności za każde zetknięcie psa z samochodem.
Jeśli otrzymasz żądanie zapłaty, zabezpiecz opis zdarzenia, dowody sposobu sprawowania nadzoru i informacje o swojej ewentualnej polisie OC w życiu prywatnym. Sprawdź, czy zakres ochrony obejmuje szkody wyrządzone przez zwierzęta.
Gdy pies spowodował obrażenia człowieka, zakres roszczeń i potrzebne dowody omawia osobno poradnik o odszkodowaniu za pogryzienie przez psa.
Sprawdź dokumenty do swojej sprawy
- zdjęcia miejsca, uszkodzeń i warunków drogowych;
- nagrania oraz dane świadków;
- dane pojazdu, kierowcy i OC na dzień zdarzenia;
- dokumentację weterynaryjną, rachunki i zalecenia;
- dowody opieki nad zwierzęciem oraz jego identyfikacji;
- korespondencję i decyzję ubezpieczyciela.
Jeśli interweniowała Policja, pomocny będzie wniosek o udostępnienie notatki policyjnej. Odrębny poradnik omawia szkody wyrządzone przez zwierzęta. Sprawdź swoją sytuację na podstawie dowodów, zanim zaakceptujesz odmowę albo określony podział odpowiedzialności.