Zima to okres odśnieżania chodników, parkingów i dróg dojazdowych. Wiąże się to z możliwością wystąpienia uszkodzeń pojazdów, elewacji budynków itp. Pojawia się wówczas kluczowe pytanie: kto ponosi odpowiedzialność i czy można domagać się odszkodowania?
Szkody przy odśnieżaniu – przykłady
Do najczęściej występujących szkód powstałych podczas odśnieżania należą:
-
uszkodzenia samochodów zaparkowanych w pobliżu odśnieżanych posesji (zarysowania, wgniecenia, pęknięcia szyb),
-
zniszczenia ogrodzeń, bram i elewacji,
-
urazy doznane przez pieszych.
Podstawa prawna
Podstawową podstawą prawną dochodzenia roszczeń jest art. 415 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:
„Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”.
Odpowiedzialność w takich przypadkach może wynikać także z:
-
art. 429 i 430 k.c. – gdy szkoda została wyrządzona przez podmiot, któremu powierzono odśnieżanie (np. firmę zewnętrzną),
-
art. 435 k.c. – w przypadku szkód wyrządzonych przez przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody (np. ciężki sprzęt mechaniczny),
-
przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – regulujących obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie odśnieżania.
Kto ponosi odpowiedzialność za szkody przy odśnieżaniu?
Jeżeli w trakcie odśnieżania dochodzi do uszkodzenia mienia np. odśnieżarka wgniata bramę – odpowiedzialność zależy od tego, kto faktycznie wykonywał odśnieżanie i na jakiej podstawie.
Jeżeli właściciel sam obsługiwał odśnieżarkę i doprowadził do uszkodzenia bramy, ponosi on odpowiedzialność na zasadzie winy.
Jeżeli odśnieżarką kierował pracownik właściciela, odpowiedzialność ponosi właściciel jako pracodawca, na podstawie art. 430 k.c., a roszczenie kierujemy bezpośrednio do właściciela nieruchomości.
Natomiast jeśli właściciel zawarł umowę z firmą odśnieżającą, która nieprawidłowo wykonała usługę (np. operator odśnieżarki uszkodził bramę), odpowiedzialność co do zasady ponosi wykonawca, który działał nieprawidłowo (np. używał sprzętu w sposób nieostrożny).
W przypadku szkód powstałych przy odśnieżaniu dróg publicznych, chodników gminnych, powiatowych czy wojewódzkich, odpowiedzialność może ponosić jednostka samorządu terytorialnego albo podmiot działający na jej zlecenie.
Jakie odszkodowanie przysługuje poszkodowanemu?
Poszkodowany może domagać się m.in.:
-
naprawy uszkodzonego mienia albo zwrotu kosztów naprawy,
-
odszkodowania za utratę wartości rzeczy (np. pojazdu),
-
zadośćuczynienia, gdy doszło do uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia,
-
zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji oraz utraconych dochodów.
Co trzeba udowodnić, aby uzyskać odszkodowanie?
Aby skutecznie dochodzić roszczeń, należy wykazać:
-
powstanie szkody,
-
nieprawidłowe działanie lub zaniechanie przy odśnieżaniu,
-
związek przyczynowy między działaniem a szkodą (brak odśnieżania lub nieprawidłowe odśnieżanie spowodowało szkodę, w przeciwnym wypadku nie doszłoby np. do zniszczenia budynku, poślizgnięcia pieszego itd.),
-
winę sprawcy.
Kluczowe znaczenie mają dowody, takie jak zdjęcia i nagrania z miejsca zdarzenia, relacje świadków, notatka policji lub straży miejskiej, rachunki dokumentujące koszty napraw, leczenia itp.