Publikacja: · Ostatnia zmiana treści:
Jeżeli podczas odśnieżania uszkodzono samochód, ogrodzenie albo doszło do urazu, można sprawdzić odpowiedzialność wykonującego prace, podmiotu powierzającego zadanie i właściwego ubezpieczyciela. Nie zawsze odpowiada właściciel najbliższej posesji. Znaczenie ma to, kto działał, jakim sprzętem, na czyje zlecenie i w jaki sposób powstała szkoda.
Nieprawidłowe odśnieżanie a brak odśnieżania
Jeśli przyczyną upadku był pozostawiony lód, przejdź do poradnika po upadku na oblodzonym chodniku. Pomaga ustalić obowiązek utrzymania miejsca i dowody zaniedbania.
Uderzenie pługiem w samochód to inne zdarzenie niż upadek na nieodśnieżonym chodniku. W pierwszej sytuacji bada się konkretne działanie i jego skutki. W drugiej — obowiązek utrzymania miejsca, zaniedbanie i związek tego zaniedbania z wypadkiem. Sam fakt zimowej pogody nie rozstrzyga żadnego z tych przypadków.
Nie zakładaj też, że każde wysypanie śniegu czy rozsypanie piasku wywołało konkretną rysę na lakierze. Potrzebne są dowody momentu powstania uszkodzenia i jego związku z pracami, zwłaszcza jeśli pojazd miał wcześniejsze szkody.
Właściciel, pracownik czy zewnętrzna firma?
Gdy osoba samodzielnie wykonująca prace wyrządza szkodę z winy, podstawą może być art. 415 k.c. Powierzenie zadania innej osobie wymaga zbadania art. 429 lub 430 k.c., w zależności od relacji między stronami. Zlecenie prac profesjonaliście może mieć znaczenie dla odpowiedzialności powierzającego, ale nie usuwa automatycznie odpowiedzialności za jego własne zaniedbania.
Jeżeli szkoda została wyrządzona przez pracownika osobie trzeciej przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych, znaczenie ma art. 120 Kodeksu pracy. Nie należy kierować roszczenia wyłącznie do operatora tylko dlatego, że widoczny był przy maszynie. Ustal jego pracodawcę i okoliczności wykonywania zadania.
Firma odśnieżająca może mieć OC działalności, lecz zakres polisy, ubezpieczony podmiot i wyłączenia wymagają sprawdzenia. Numer polisy nie zastępuje ustalenia odpowiedzialności cywilnej i związku prac ze szkodą.
Pługosolarka i odśnieżarka — czy działa OC pojazdu?
Gdy szkoda jest związana z ruchem pojazdu mechanicznego i zachodzą przesłanki obowiązkowego OC, roszczenie może dotyczyć tej polisy. Nie należy jednak automatycznie utożsamiać każdej maszyny roboczej i każdej wykonywanej przez nią czynności z jednym reżimem ubezpieczenia. Potrzebne są dane sprzętu, sposób jego użycia i opis zdarzenia.
Także art. 435 k.c. nie stosuje się wyłącznie dlatego, że użyto ciężkiej odśnieżarki. Bada się charakter przedsiębiorstwa i związek z jego ruchem. Różnicę między winą a ryzykiem wyjaśnia poradnik o odpowiedzialności na zasadzie ryzyka.
Obowiązki zarządcy drogi i właściciela nieruchomości
Na drodze publicznej trzeba ustalić zarządcę właściwego dla odcinka, zakres jego obowiązków oraz rolę wykonawcy. Ustawa o drogach publicznych określa m.in. zadania utrzymaniowe. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach reguluje określone obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące przyległych dróg dla pieszych, wraz z wyjątkami.
Nie należy przypisywać odpowiedzialności każdemu właścicielowi budynku w pobliżu wypadku. Położenie granic, charakter terenu, umowy i rzeczywisty zakres prac mogą przesądzać o innym adresacie roszczenia. Obowiązek odśnieżenia nie jest jednocześnie uprawnieniem do uszkadzania cudzych rzeczy podczas jego wykonywania.
Co może obejmować roszczenie?
Przy szkodzie rzeczowej chodzi o uzasadnione koszty naprawy lub inne prawidłowo ustalone straty pozostające w związku ze zdarzeniem. Spadek wartości rzeczy lub koszt zastępczego korzystania wymaga wykazania, nie przysługuje automatycznie za każdą rysę.
Jeżeli człowiek doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, możliwe są roszczenia o koszty leczenia i opieki, utracone dochody, zadośćuczynienie albo rentę przy spełnieniu odpowiednich przesłanek. Najpierw zadbaj o pomoc, a następnie dokumentuj następstwa. Zakres świadczeń porządkuje poradnik ustalania wysokości odszkodowania.
Jak zgłosić szkodę i zabezpieczyć dowody?
- Zapisz miejsce, czas, dane wykonawcy i oznaczenia maszyny lub pojazdu.
- Zrób zdjęcia uszkodzeń i sytuacji w terenie; zabezpiecz nagrania i kontakty do świadków.
- Poproś o dane podmiotu zlecającego prace i właściwego ubezpieczenia.
- Dołącz wycenę naprawy lub dokumentację medyczną i zestawienie kosztów, zależnie od rodzaju szkody.
- W zgłoszeniu opisz konkretną czynność powodującą szkodę i żądanie; zachowaj dowód doręczenia.
Nie wchodź w strefę pracy maszyny, aby zdobyć lepsze ujęcie. Przed naprawą udokumentuj stan rzeczy i umożliw oględziny, jeśli nie koliduje to z niezbędnym zabezpieczeniem. Nie zakładaj jednego terminu reklamacji dla wszystkich polis i podstaw odpowiedzialności.
FAQ
Czy zawsze trzeba wykazać winę operatora?
Nie zawsze. Wymagania zależą od właściwej podstawy odpowiedzialności. Niezależnie od niej potrzebne są dowody szkody i jej związku ze zdarzeniem.
Czy przekazanie prac firmie zwalnia właściciela?
Nie automatycznie. Trzeba zbadać art. 429–430 k.c., zakres zlecenia oraz ewentualne własne zaniedbania.
Czy polisa wykonawcy gwarantuje pełną wypłatę?
Nie. Liczą się odpowiedzialność, zakres ochrony i udowodniony rozmiar szkody.
Następny krok
Oddziel sprawcę czynności od właściciela terenu i podmiotu ubezpieczonego. Jeśli problemem była kolizja na oblodzonej drodze, a nie bezpośrednie działanie sprzętu, sprawdź odpowiedzialność za stłuczkę na lodzie.
Źródła
Kodeks cywilny, art. 361–363, 415, 429–430, 435–436, 444–445 i 822; Kodeks pracy, art. 120; ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, art. 34–35; ustawa o drogach publicznych, art. 19–20; ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 5.