Publikacja: · Ostatnia zmiana treści:
Szkodę łowiecką w uprawie trzeba zgłosić szybko, najczęściej w ciągu 3 dni od jej stwierdzenia, do dzierżawcy albo zarządcy właściwego obwodu łowieckiego. Ten szczególny tryb dotyczy m.in. szkód w uprawach i płodach rolnych wyrządzonych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny. Nie obejmuje automatycznie każdej szkody wyrządzonej przez dowolne dzikie zwierzę.
Stan prawny i treść sprawdzono 15 września 2026 r.
Jakie szkody obejmuje Prawo łowieckie?
Gdy zwierzę pozostaje pod pieczą człowieka, sprawdź najpierw odpowiedzialność osoby chowającej zwierzę. Nie należy stosować procedury szacowania szkód łowieckich do każdej szkody wyrządzonej przez psa lub inne zwierzę domowe.
Art. 46 obejmuje szkody w uprawach i płodach rolnych wyrządzone przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny oraz szkody przy wykonywaniu polowania. Dla szkód wyrządzonych przez zwierzęta objęte odrębną ochroną gatunkową mogą obowiązywać inne podstawy odpowiedzialności i inny adresat zgłoszenia.
Także zderzenie samochodu ze zwierzyną nie jest automatycznie szkodą w uprawie rozliczaną według tej procedury. Nie należy przenosić zasad szacowania plonów na szkody komunikacyjne lub osobowe tylko dlatego, że w zdarzeniu uczestniczyło dzikie zwierzę.
Kto odpowiada i gdzie złożyć wniosek?
W podstawowym trybie wniosek składa właściciel lub posiadacz gruntu rolnego do dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego. Prawo do odszkodowania trzeba powiązać z własną szkodą: właściciel gruntu i dzierżawca uprawy nie mogą automatycznie żądać zapłaty za ten sam utracony plon.
Art. 50 przewiduje odrębne zasady dla szkód wyrządzonych przez zwierzęta łowne objęte całoroczną ochroną oraz na obszarach poza obwodami łowieckimi. W zależności od przypadku wypłata ze środków Skarbu Państwa należy do Lasów Państwowych albo zarządu województwa. Dlatego przed wysłaniem pisma ustal granice obwodu i właściwość podmiotu, zamiast zakładać, że zawsze odpowiada najbliższe koło łowieckie.
Termin zgłoszenia: zwykle 3 dni
Rozporządzenie z 16 kwietnia 2019 r. przewiduje zgłoszenie szkody w postaci papierowej albo elektronicznej w terminie 3 dni od jej stwierdzenia. Dla szkód wyrządzonych przez dziki na łąkach i pastwiskach poza okresem wegetacyjnym przewidziano termin pozwalający oszacować szkodę przed odtworzeniem obszaru i rozpoczęciem wegetacji. W okresie wegetacyjnym stosuje się termin trzech dni.
Nie zwlekaj do zbiorów tylko dlatego, że ustawa ogólnie mówi o terminie umożliwiającym szacowanie. Po spóźnieniu nie zakładaj samodzielnie ani pewnej utraty roszczenia, ani braku konsekwencji: znaczenie mają przepisy i możliwość rzetelnego ustalenia szkody. Zgłoś ją oraz wyjaśnij przyczynę opóźnienia.
Co umieścić we wniosku?
- Dane wnioskodawcy, adres i telefon oraz informacje pozwalające ustalić prawo do roszczenia.
- Miejsce szkody: działka, lokalizacja uszkodzonej części i dane obwodu, jeśli je znasz.
- Rodzaj uprawy lub płodu, datę stwierdzenia, opis śladów i przypuszczalny gatunek zwierzyny.
- Żądanie szacowania oraz dostępne fotografie, szkic i inne dowody.
Zachowaj kopię wniosku i dowód jego doręczenia. Dokumentuj ślady przed zatarciem, ale nie niszcz uprawy ani nie podejmuj działań zagrażających ludziom lub zwierzętom.
Oględziny i szacowanie ostateczne
W podstawowym trybie w pracach uczestniczą przedstawiciel wojewódzkiego ośrodka doradztwa rolniczego, przedstawiciel dzierżawcy lub zarządcy obwodu oraz właściciel albo posiadacz gruntu. Oględziny powinny nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni od otrzymania wniosku. Nieobecność poszkodowanego lub przedstawiciela ODR nie wstrzymuje szacowania.
Szacowanie ostateczne wykonuje się najpóźniej w dniu sprzętu, przed jego dokonaniem. O planowanym sprzęcie trzeba pisemnie powiadomić dzierżawcę lub zarządcę 7 dni wcześniej. Dla przypadków z art. 46 ust. 7, m.in. określonych szkód w płodach i szkód dzików na łąkach lub pastwiskach, przeprowadza się tylko szacowanie ostateczne, w terminie wskazanym w ustawie.
Sprawdź w protokole powierzchnię, procent zniszczenia, plon, stan i jakość uprawy oraz przyjętą cenę. Kwota nie wynika z jednej ogólnopolskiej stawki za hektar. Rozporządzenie określa metodę, a także uwzględnianie odpowiednich nieponiesionych kosztów zbioru, transportu i przechowywania. Wnieś uzasadnione zastrzeżenia i zachowaj swój egzemplarz.
Odwołanie i droga do sądu
Odwołanie od protokołu oględzin lub szacowania ostatecznego wnosi się do właściwego nadleśniczego w ciągu 7 dni od podpisania protokołu. Wskaż konkretne kwestionowane ustalenia i dowody. Samo ustne wyrażenie niezadowolenia nie zastępuje odwołania.
W podstawowym trybie decyzja nadleśniczego określająca odszkodowanie jest ostateczna. Niezadowolona uprawniona strona może wnieść powództwo do właściwego sądu w ciągu 3 miesięcy od doręczenia decyzji. Dla obwodu wyłączonego z wydzierżawiania i przekazanego nadleśnictwu art. 46f wskazuje właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych. Trybu szczególnego nie należy zastępować automatycznie zwykłym odwołaniem administracyjnym.
Wypłata i wyłączenia odpowiedzialności
Bez odwołania wypłata w podstawowym trybie następuje w ciągu 30 dni od sporządzenia protokołu szacowania ostatecznego. Po decyzji z art. 46e termin wynosi 30 dni od jej doręczenia. To odmienne zdarzenia rozpoczynające bieg terminu.
Art. 48 zawiera wyłączenia, m.in. dotyczące określonych zaniedbań agrotechnicznych, opóźnionego sprzętu, niektórych sposobów składowania i szkód nieprzekraczających wartości 100 kg żyta na hektar. Odmowa zgody na zabezpieczenia wymaga uwzględnienia ustawowych wyjątków. Nie każda odmowa sama przekreśla roszczenie. Znaczenie może mieć także oświadczenie o zakazie wykonywania polowania. Oceniaj konkretną przesłankę, nie samą listę haseł.
FAQ
Czy zgłoszenie policji zastępuje wniosek?
Nie. Wniosek o szacowanie trzeba skierować do właściwego podmiotu w odpowiednim trybie.
Czy mogę odwołać się dopiero od kwoty końcowej?
Ustawa dopuszcza odwołanie także od protokołu oględzin. Błędny obszar lub gatunek warto zakwestionować na właściwym etapie.
Czy każdy poszkodowany dostaje tyle samo za hektar?
Nie. Wynik zależy m.in. od rozmiaru zniszczenia, plonu, cen i ustaleń właściwych danej uprawie.
Następny krok
Ustal adresata, zgłoś szkodę i zapisz daty protokołów oraz doręczeń. Przy porządkowaniu żądania odróżniaj stratę majątkową od innych świadczeń opisanych w poradniku jak ustala się wysokość odszkodowania.
Źródła
Prawo łowieckie, art. 46–50; rozporządzenie z 16 kwietnia 2019 r. dotyczące szacowania szkód, w szczególności § 2–4. Szczególne przypadki odpowiedzialności Skarbu Państwa wymagają odrębnego ustalenia właściwego postępowania.