Publikacja: · Ostatnia zmiana treści:
Pierwsze udostępnienie dokumentacji medycznej pacjentowi albo jego przedstawicielowi ustawowemu w żądanym zakresie jest bezpłatne w formach wskazanych w ustawie. Przy kolejnych odpłatnych kopiach placówka nie może dowolnie ustalać ceny: obowiązują limity z art. 28 ustawy o prawach pacjenta.
Aktualizacja prawna: 11 września 2026 r. Kwoty limitów w złotych zmieniają się wraz z właściwym kwartalnym przeciętnym wynagrodzeniem.
Kiedy dokumentację otrzymasz bez opłaty?
Art. 28 ust. 2a pkt 1 przewiduje zwolnienie dla pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego przy pierwszym udostępnieniu w żądanym zakresie przez sporządzenie wyciągu, odpisu, kopii lub wydruku, na informatycznym nośniku danych oraz w ustawowo określonym trybie odwzorowania cyfrowego.
„Pierwszy raz” odnosi się do żądanego zakresu dokumentacji. Nie oznacza to, że po jednym wniosku każda nowa dokumentacja z dalszego leczenia będzie już odpłatna. Przy ponownym żądaniu tych samych dokumentów trzeba natomiast sprawdzić podstawę zwolnienia i rodzaj udostępnienia.
Wgląd do dokumentacji nie jest objęty opłatą za kopię. Ustawa przewiduje także inne zwolnienia, m.in. udostępnienie w związku z określonymi postępowaniami o świadczenia kompensacyjne. Podstawę odpłatności trzeba oceniać z uwzględnieniem osoby wnioskującej i celu wskazanego w przepisie.
Jakie są maksymalne opłaty?
Jeżeli opłata jest dopuszczalna, art. 28 ust. 4 określa następujące granice. Przez W rozumiemy właściwe przeciętne wynagrodzenie w poprzednim kwartale ogłoszone przez Prezesa GUS na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy emerytalnej.
| Rodzaj udostępnienia | Maksymalna opłata |
|---|---|
| Jedna strona kopii albo wydruku | 0,00007 × W |
| Jedna strona wyciągu albo odpisu | 0,002 × W |
| Udostępnienie na informatycznym nośniku danych | 0,0004 × W |
To maksima, a nie obowiązkowy cennik: placówka może pobierać mniej. Zwykłej kopii nie należy automatycznie rozliczać według wyższej stawki przewidzianej dla odpisu lub wyciągu. Poproś o wyjaśnienie, jaki rodzaj dokumentu faktycznie przygotowano.
Właściwą podstawę stosuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia komunikatu. Nie należy używać wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za pojedynczy miesiąc ani nieaktualnej kwoty znalezionej w dawnym artykule.
Jak sprawdzić naliczenie?
- Ustal, czy otrzymujesz dokumentację po raz pierwszy w tym zakresie i czy przysługuje zwolnienie.
- Sprawdź formę: kopia, wydruk, odpis, wyciąg czy nośnik danych.
- Poproś o cennik, liczbę stron lub nośników i zastosowaną podstawę wynagrodzenia.
- Porównaj stawkę jednostkową z właściwym limitem. Przy wielu stronach sprawdź również sposób obliczenia całej należności.
- Zachowaj wniosek, odpowiedź i dowód ewentualnej zapłaty.
Wartość opłaty określona w ustawie uwzględnia VAT, jeżeli dana usługa podlega mu na podstawie odrębnych przepisów. Nie należy zatem powiększać ustawowego limitu o podatek, traktując limit jako cenę netto.
Co napisać we wniosku?
Określ pacjenta, okres i zakres dokumentacji oraz preferowany sposób udostępnienia. Jeżeli występujesz po raz pierwszy o ten zakres, zaznacz to. Nie musisz prosić od razu o całą historię leczenia, jeśli potrzebujesz dokumentów z konkretnego pobytu lub zabiegu.
Pomocny jest poradnik i wzór wniosku o dokumentację medyczną. Pamiętaj, że prawo do otrzymania dokumentów i zasady odpłatności to odrębne zagadnienia; placówka sprawdza również, czy wnioskujący jest uprawniony do dostępu.
Jeżeli masz ukończone 18 lat i wnioskujesz o własne dokumenty: Przygotuj wniosek z określeniem zakresu dokumentacji. Wniosek składasz samodzielnie w placówce; generator nie pobiera dokumentacji.
Co zrobić, jeśli opłata jest nieprawidłowa?
Zwróć się do placówki o korektę lub wyjaśnienie. Wskaż art. 28 ust. 2a, jeśli chodzi o pierwsze udostępnienie, albo art. 28 ust. 4–5, jeżeli spór dotyczy limitu i wyliczenia. Podaj zakres wniosku, datę, naliczoną kwotę i przyczynę zastrzeżenia.
Przy utrzymującym się problemie z realizacją praw pacjenta można zwrócić się do Rzecznika Praw Pacjenta. Zachowanie korespondencji pozwoli wyjaśnić, czy chodziło o odmowę dostępu, błędną kwalifikację dokumentu czy zawyżoną opłatę.
Najczęstsze pytania
Czy nadal obowiązuje limit 88 groszy za stronę?
Nie jest to uniwersalny aktualny limit. Stara kwota z wcześniejszej wersji artykułu opierała się na dawnych danych i przeliczniku. Obecnie dla kopii lub wydruku stosuje się 0,00007 właściwego przeciętnego wynagrodzenia, z uwzględnieniem zwolnień.
Czy muszę płacić za dokumenty z nowego leczenia?
Pierwsze udostępnienie nowego żądanego zakresu pacjentowi albo przedstawicielowi ustawowemu podlega ustawowemu zwolnieniu. To, że wcześniej otrzymałeś inne dokumenty, nie przesądza odpłatności.
Czy sam dostęp elektroniczny zawsze oznacza opłatę za nośnik?
Nie należy utożsamiać przesłania dokumentacji środkami komunikacji elektronicznej z wydaniem jej na informatycznym nośniku danych. Poproś o wskazanie rzeczywistej formy udostępnienia i podstawy opłaty.
Źródło
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta: art. 26–28, szczególnie art. 28 ust. 2a oraz ust. 4–5. Do wyliczenia kwoty należy dobrać właściwy komunikat Prezesa GUS o przeciętnym wynagrodzeniu w poprzednim kwartale.